शेअर्स जारी करणे ही प्रक्रिया आहे ज्याद्वारे कंपनी भांडवलाच्या बदल्यात गुंतवणूकदारांना मालकी भाग (शेअर) ऑफर करते. जेव्हा एखादी कंपनी तिच्या ऑपरेशन्स, विस्तार किंवा इतर व्यावसायिक क्रियाकलापांना वित्तपुरवठा करण्यासाठी निधी उभारण्याचे ठरवते, तेव्हा ती नवीन शेअर्स जारी करून किंवा विद्यमान शेअर्स विकून असे करू शकते.
समभाग जारी करण्याची प्रक्रिया पुढीलप्रमाणे-
1. Authorization:
पहिली पायरी म्हणजे कंपनीच्या संचालक मंडळाने नवीन शेअर्स जारी करण्यास मान्यता देणे आणि अधिकृत करणे. जारी करण्याच्या समभागांची संख्या, त्यांचा वर्ग (उदा. सामाईक किंवा प्राधान्य), आणि इश्यू किंमत या टप्प्यात निर्धारित केली जाते.
2. Prospectus:
जर कंपनी आपले शेअर्स जनतेला (पब्लिक ऑफरिंग) देत असेल, तर त्याला प्रॉस्पेक्टस तयार करणे आवश्यक आहे. प्रॉस्पेक्टसमध्ये कंपनीबद्दल तपशीलवार माहिती, तिची आर्थिक, गुंतलेली जोखीम आणि शेअर जारी करण्याचा उद्देश आहे. प्रॉस्पेक्टस नियामक प्राधिकरणांकडे त्यांच्या पुनरावलोकनासाठी आणि मंजुरीसाठी दाखल केला जातो.
3. ऑफर करण्याची पद्धत:
अशा विविध पद्धती आहेत ज्याद्वारे शेअर्स ऑफर केले जाऊ शकतात, यासह:
a इनिशिअल पब्लिक ऑफरिंग (IPO):
IPO मध्ये, खाजगी कंपनी सार्वजनिक जाते आणि त्याचे शेअर्स पहिल्यांदाच सर्वसामान्यांना ऑफर करते. यामध्ये संपूर्ण नियामक प्रक्रिया समाविष्ट आहे आणि ती महाग आणि वेळ घेणारी असू शकते.
b फॉलो-ऑन ऑफरिंग किंवा राइट्स इश्यू:
एखादी कंपनी फॉलो-ऑन ऑफर किंवा राइट्स इश्यूद्वारे विद्यमान भागधारकांना अतिरिक्त शेअर्स जारी करू शकते. राइट्स इश्यूमध्ये, विद्यमान भागधारकांना नवीन शेअर्स लोकांना ऑफर करण्यापूर्वी सवलतीच्या दरात खरेदी करण्याचा पर्याय दिला जातो.
c खाजगी प्लेसमेंट:
सार्वजनिक ऑफरऐवजी, एखादी कंपनी खाजगी प्लेसमेंटची निवड करू शकते, जिथे ती संस्थात्मक गुंतवणूकदारांच्या निवडक गटाला किंवा उच्च निव्वळ मूल्य असलेल्या व्यक्तींना शेअर्स ऑफर करते.
4. सदस्यता:
ज्या गुंतवणूकदारांना शेअर्स खरेदी करण्यात रस आहे ते त्यांचे अर्ज आणि निधी सबमिट करून ऑफरचे सदस्यत्व घेतात. IPO साठी, मागणीच्या आधारे शेअर्सचे वाटप केले जाते, तर हक्काच्या इश्यूमध्ये, विद्यमान भागधारकांना सहसा प्राधान्य दिले जाते.
5. वाटप:
सबस्क्रिप्शन कालावधी बंद झाल्यानंतर, कंपनी ऑफरच्या अटींवर आधारित, सदस्यांना शेअर्सचे वाटप ठरवते.
6. लिस्टिंग:
शेअर्स लोकांना ऑफर केले असल्यास, ते स्टॉक एक्स्चेंजमध्ये सूचीबद्ध केले जातात आणि ट्रेडिंग सुरू होते. गुंतवणूकदार सूचीबद्ध झाल्यानंतर दुय्यम बाजारात समभाग खरेदी आणि विक्री करू शकतात.
समभाग जारी केल्याने कंपनीला विविध उद्देशांसाठी भांडवल उभारता येते आणि गुंतवणूकदारांना कंपनीचे भाग-मालक बनण्यास सक्षम बनवते, संभाव्यत: तिच्या वाढीचा आणि नफ्याचा फायदा होतो. तथापि, कंपन्यांनी गुंतवणूकदारांच्या हितांचे संरक्षण करण्यासाठी आणि पारदर्शकता राखण्यासाठी शेअर जारी करण्याशी संबंधित लागू कायदे आणि नियमांचे पालन करणे आवश्यक आहे.
#sharemarket #udyojakamaharashtrasamuh #blogger